Telewizor, odbiornik telewizyjny (skrót TV - ang. television) – urządzenie przeznaczone do zdalnego odbioru ruchomego obrazu. Ruchomy obraz nadawany przez telewizję składa się z wyświetlanych jeden po drugim nieruchomych obrazów, z częstotliwością 25 lub 30 obrazów na sekundę. Pojedynczy obraz (nazywany też "klatką") podzielony jest z kolei na kilkaset linii. Typowe wartości to 625 lub 525 linii.
Spis treści |
[edytuj] Transmisja obrazu
Obraz jest transmitowany w postaci analogowej linia po linii - element analizujący przesuwa się po obrazie wzdłuż linii, a wartość sygnału w danej chwili odpowiada jasności tego punktu w tej samej chwili. W typowych warunkach pasmo sygnału telewizyjnego wynosi 6.5 lub 5.5 MHz, co daje około 800 rozróżnialnych punktów w linii. W celu uniknięcia silnego migotania obraz dzieli się na dwa półobrazy (pierwszy ma tylko linie parzyste a drugi tylko nieparzyste), nadawane jeden za drugim.
W skład pełnego sygnału telewizyjnego oprócz informacji o jasności (luminancji) wchodzi też informacja o kolorze (chrominancja), sygnały synchronizujące (wyznaczające początek nowej linii i nowego obrazu) oraz dźwięk.
[edytuj] Systemy kodowania koloru
Ponieważ początki telewizji były wyłącznie monochromatyczne (czarno-białe) to wprowadzenie do telewizji koloru wymusiło stworzenie systemu kodowania koloru w sygnale telewizyjnym. W efekcie powstały trzy systemy: PAL, SECAM i NTSC, różniące się parametrami i uzyskiwaną jakością. Ze względu na miejsce opracowania systemów kodowania koloru system NTSC (Ameryka Północna i zachodnia część Ameryki Południowej) jest używany tam, gdzie telewizja używa 30 obrazów na sekundę i 525 linii, a systemy PAL i SECAM (Europa) tam, gdzie sygnał ma 25 obrazów na sekundę i 625 linii, choć systemy kodowania koloru nie sa połączone ze standardem telewizyjnym "na sztywno" (standard telewizyjny opisuje częstotliwości obrazów i linii, pasmo wizji itp., a system kodowania koloru metodę dodania koloru do sygnału monochromatycznego).
W zastosowaniach specjalnych (np. telewizja przemysłowa, SSTV) mogą być wykorzystywane inne ilości linii, obrazów lub pasmo wizji niż w telewizji konsumenckiej.
Najczęstszym rozwiązaniem uzyskiwania różnych kolorów jest zastosowanie mieszania barw w systemie RGB (czerwony-zielony-niebieski). Obraz składa się z bardzo dużej ilości pikseli, których kolory mogą być niezależnie zmieniane. Każdy piksel składa się z trzech części świecących w kolorach: czerwonym, zielonym i niebieskim (zobacz zdjęcie obok). Odpowiednie sterowanie intensywnościami tych składowych podpikseli powoduje powstanie wypadkowego koloru całego piksela. Kolorowi białemu odpowiada maksymalna intensywność świecenia wszystkich trzech składowych, kolorowi czarnemu - wszystkie podpiksele wygaszone.
[edytuj] Rodzaje telewizorów
W telewizorach stosowane są następujące typy wyświetlaczy:
- CRT - tradycyjne, obraz wyświetlany jest za pomocą kineskopu
- DLP - projekcyjne, często bardzo duże, obraz wyświetlany jest za pomocą wyświetlaczy DLP na tylnej powierzchni półprzezroczystej szyby, na której z przodu ogląda się obraz
- LCD - ciekłokrystaliczne, płaskie (zajmujące mało miejsca "w głąb"), lecz mające ograniczony rozmiar ekranu. Są one także zdrowsze dla oczu[potrzebne źródło] od telewizorów CRT
- plazmowe - oparte na technologii plazmowej, wyglądające bardzo podobnie do LCD, jednak różniące się nieco gorszą rozdzielczością i większym poborem prądu, lecz za to z możliwością zbudowania ekranu bardzo dużych rozmiarów, lepszym odwzorowaniem barw, szczególnie czerni, krótszym czasem reakcji oraz szerszym kątem widzenia.
[edytuj] Funkcje spotykane w telewizorach
- Teletext
- Dynamic Channel Index
- CATS
- Freeze
- Hyperband
- PaP
- PaT
- PiP
- PoP
- praca jako monitor komputera
- współpraca z innymi urządzeniami jak DVD, aparaty cyfrowe, TV satelitarna, TV kablowa, kamery
- funkcje zoom
[edytuj] Istotne parametry telewizorów
- przekątna ekranu wyrażana w calach
- proporcje boków ekranu (16:9 lub 4:3)
- kontrast
- jasność (luminancja)
- czas odświeżania ekranu
- odbiór programów PAL, SECAM, NTSC
- rozdzielczość(LCD, plazmowe)
- kÄ…t widzenia (LCD, plazmowe)
- czas reakcji matrycy (LCD)
- żywotność ekranu (LCD, plazmowe)
- częstotliwość odświeżania obrazu (50 Hz, 100 Hz)
[edytuj] Elementy składowe telewizora
- układ wejściowy
- układ programująco-przełączający (procesor syntezy napięciowej)
- głowica zintegrowana VHF/UHF
- mieszacz
- wzmacniacz pośredniej częstotliwości
- układ wizji
- układ fonii
- wzmacniacz pośredniej częstotliwości fonii
- detektor
- wzmacniacz m.cz.
- głośnik
- układ odchylania
- selektor i separator
- wzmacniacze odchylania
- przetwornica wysokiego napięcia
- cewki odchylajÄ…ce
- układy pomocnicze
- układ sterowania - pilot zdalnego sterowania
- dekoder sygnału stereo NICAM, układ dźwięku przestrzennego
- układ korekcji obrazu
- układ dekodera teletekstu
- moduł wyświetlania obrazu w obrazie PiP
[edytuj] Polskie telewizory
- pierwsze modele
- seria kamienie szlachetne
- seria kosmiczna
- Biazet TMP 201 przenośny, czarno-biały, 12"
- Biazet 2102 kolorowy, 21"
[edytuj] Zobacz też
- radio,
- antena,
- mass media,
- kino,
- HDTV,
- złudzenie optyczne,
- systemy emisji sygnału telewizyjnego,
- częstotliwości kanałów telewizyjnych