Teksas
Flaga stanowa Teksasu Pięczęć stanowa Teksasu
Flaga stanowa Teksasu Pieczęć stanowa Teksasu
Przydomek: Lone Star State
(Stan samotnej gwiazdy)
Dewiza: Friendship
Grafika:Map of USA TX.svg
PaÅ„stwo Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone
Stolica Austin
Największe miasto Houston
Gubernator Rick Perry
Język urzędowy angielski
Powierzchnia

 â€¢ ogółem
 â€¢ lÄ…dowa
ʉۢ wodna
 â€¢ % wodna

na 2 miejscu

696 241 km²
678 907 km²
17 333 km²
2,5 %

Populacja (2000)
na 2 miejscu

20 851 820

Gęstość zaludnienia (2000)
na 28 miejscu

30,75 /km²

Wejście do Unii

 â€¢ kolejność
ʉۢ data


28
29 grudnia 1845

Strefa czasowa Central: UTC-6/-5

Mountain: UTC-7/-6

Szerokość geograficzna 25°50'N - 36°30'N
Długość geograficzna 93°31'W - 106°38'W
Szerokość

Długość
Wzniesienie
 â€¢ najwyższe
 â€¢ Å›rednie
 â€¢ najniższe

1065 km

1270 km
 
2667 m
520 m
0 m

ISO 3166-2 US-TX

Teksas (ang. Texas) - stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, sąsiadujący ze stanami Luizjana i Arkansas na wschodzie, stanem Oklahoma na północy i Nowym Meksykiem na zachodzie. Na południowym zachodzie graniczy z Meksykiem. Obszar w większości wyżynny (Wielkie Równiny), w części południowo-zachodniej niewielkie obszary górzyste, w części południowo-wschodniej Nizina Zatokowa.

Największe miasta to Houston, Dallas, San Antonio, Austin i El Paso.

Spis treści

[edytuj] Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Teksasu.
  • 1519 - Alonso Alvarez de Pineda lÄ…duje na wybrzeżu Teksasu, ogÅ‚aszajÄ…c teren posiadÅ‚oÅ›ciÄ… hiszpaÅ„skÄ….
  • 1821 - po uzyskaniu przez Meksyk niepodlegÅ‚oÅ›ci, Teksas staje siÄ™ jego prowincjÄ….
  • lata 1820-1830 - w Teksasie osiedla siÄ™ 12 tys. Amerykanów, z których wiÄ™kszość pochodzi ze stanów niewolniczych. RzÄ…d meksykaÅ„ski przyznaje osadnikom dużą autonomiÄ™ lokalnÄ….
  • 1829 - rzÄ…d meksykaÅ„ski wprowadza na terenie caÅ‚ego paÅ„stwa zakaz niewolnictwa i zakaz dalszej emigracji ze Stanów Zjednoczonych do Meksyku. Stosunki miÄ™dzy TeksaÅ„czykami a Meksykanami zaczynajÄ… siÄ™ pogarszać.
  • 1 marca 1836 - TeksaÅ„czycy ogÅ‚aszajÄ… powstanie Republiki Teksasu. MeksykaÅ„ska armia atakuje w celu stÅ‚umienia rebelii, dochodzi do owianej później legendÄ… bitwy o Alamo.
  • 21 kwietnia 1836 - meksykaÅ„ska armia zostaje pokonana w bitwie nad rzekÄ… San Jacinto przez mniejsze liczebnie oddziaÅ‚y teksaÅ„skie dowodzone przez generaÅ‚a Sama Houstona.
  • 1836 - Teksas staje siÄ™ oficjalnie republikÄ…. Sam Houston zostaje prezydentem. Na terenie nowo powstaÅ‚ej republiki zalegalizowane zostaje niewolnictwo.
  • 1 marca 1845 - prezydent John Tyler podpisaÅ‚ rezolucjÄ™ o aneksji Teksasu przez Stany Zjednoczone.
  • 4 lipca 1845 - Teksas ratyfikuje akt o aneksji.
  • 29 grudnia 1845 - Teksas zostaje przyjÄ™ty do Unii jako 28. stan.
  • 1846 - wybucha wojna amerykaÅ„sko-meksykaÅ„ska.
  • 2 lutego 1848 - pomiÄ™dzy Meksykiem a Stanami Zjednoczonymi zostaje podpisany traktat w Guadelupe-Hidalgo, na mocy którego Meksyk uznaje m.in. amerykaÅ„skie prawo do Teksasu. Zachodnia granica stanu zostaje przesuniÄ™ta z rzeki Nuces na rzekÄ™ Rio Grande.
  • W roku 1861, gdy kolejne stany poÅ‚udniowe wystÄ™powaÅ‚y z Unii, również i Teksas z niej wystÄ…piÅ‚. CzÄ™sto jest podkreÅ›lany fakt prounijnego nastawienia ówczesnego gubernatora Teksasu, Sama Houstona, który trzykrotnie odmówiÅ‚ zÅ‚ożenia przysiÄ™gi na wierność Konfederacji. Tymczasem sprawy miaÅ‚y siÄ™ inaczej, Houston nie chciaÅ‚ akcesu swojego stanu do Konfederacji, gdyż pragnÄ…Å‚, by staÅ‚ siÄ™ on znów w peÅ‚ni niepodlegÅ‚ym paÅ„stwem. Houston wiedziaÅ‚, co robi, wszak przed laty byÅ‚ przywódcÄ… rewolucji teksaskiej i prezydentem niepodlegÅ‚ego Teksasu. Przez caÅ‚y okres wojny secesyjnej w Teksasie wystÄ™powaÅ‚a tendencja do odłączenia siÄ™ od Konfederacji i dalszego bytu na wÅ‚asny rachunek.

[edytuj] Wyższe uczelnie

[edytuj] Sławni ludzie

Kelly Clarkson, Lil' Flip, Jim Bowie, Anna Nicole Smith, Samuel Houston, John Garner, Lyndon Johnson, Chester Nimitz, George H. W. Bush, George W. Bush, Katherine Anne Porter, Dimebag Darrell, Pantera, Lance Armstrong, Bobby Julich, Eva Longoria, Destiny's Child, Kelly Rowland, Tenitra Michelle Wiliams, Beyoncé Giselle Knowles, Ciara Princess Harris, Elizabeth Mitchell, Johnny Winter (gitarzysta), Stevie Ray Vaughan (gitarzysta), Blind Lemon Jefferson, T-Bone Walker, Sam Lightnin' Hopkins Hilary Duff, Mike Modano (hokeista Dallas Stars, Janis Joplin, Pimp C.

[edytuj] Ciekawostka

Zobacz też: Historia Teksasu, Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki Stany Zjednoczone, Podział terytorialny USA