Współrzędne: 54°02'24" N 21°45'32" E![]()
| Giżycko | |||||
|
|||||
| Województwo | warmińsko-mazurskie | ||||
| Powiat | giżycki | ||||
| Gmina - rodzaj |
Giżycko miejska |
||||
| Prawa miejskie | 1612 r. | ||||
| Burmistrz | Jolanta Piotrowska | ||||
| Powierzchnia | 13,87 km² | ||||
| Położenie | 54° 02'24'' N 21° 45'32'' E |
||||
| Wysokość | 116,2 (115,8) poziom jezior do 142 m n.p.m. | ||||
| Liczba mieszkańców (2004) - liczba ludności - gęstość |
30 989 2234,2 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
87 | ||||
| Kod pocztowy | 11-500 | ||||
| Tablice rejestracyjne | NGI | ||||
|
Położenie na mapie Polski
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
6283706011 | ||||
| Miasta partnerskie | |||||
|
Urząd miejski3
Al. 1 Maja 1411-500 do 11-508 Giżycko tel. 87 428-52-31; faks 87 428-52-41 |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Giżycko (niem. Lötzen, pol. Lec) – miasto i gmina miejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim położone na Mazurach, pomiędzy jeziorami Mamry i Niegocin. Jest jednym z głównych portów na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich i jednym z ważniejszych ośrodków turystycznych i wypoczynkowych w Polsce. Do 1975 roku miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego, a po zmianach w podziale administracyjnym miasto przyłączono do województwa suwalskiego. Giżycko jest nazywane stolicą żeglarstwa w Polsce.
Według danych z 9 grudnia 20062, miasto miało 30 989 mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Giżycko jest stolicą powiatu giżyckiego oraz gminy Giżycko. Letnia stolica Warmii i Mazur. Miasto leży nad siedmioma jeziorami, największe to Niegocin i Kisajno, ale oprócz nich pięć innych jezior: Tajty, Tracz, Wojsak, Duża i Mała Popówka. Niegocin i Tracz połączone są Kanałem Łuczańskim, a Niegocin łączy się Kanałem Niegocińskim z jeziorem Tajty i dalej Kanałem Piękna Góra z Kisajnem.
[edytuj] Jeziora w Giżycku
Okolice Giżycka mają największą w Polsce liczbę jezior, ich udział w ogólnej powierzchni terenu wynosi ponad 15 %.[potrzebne źródło]
|
W samym mieście są to: |
Ponadto w najbliższej okolicy Giżycka znajdują się również jeziora:
|
[edytuj] Odległości
Odległości drogowe do niektórych miast polskich (drogi krajowe i powiatowe):
|
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, Giżycko ma obszar 13,87 km², w tym:
- użytki rolne: 14%
- użytki leśne: 7%
Miasto stanowi 1,24% powierzchni powiatu.
[edytuj] Demografia
Dane z 30 czerwca 20042:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 29 796 | 100 | 15 556 | 52,2 | 14 240 | 47,8 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
2148,2 | 1121,6 | 1026,7 | |||
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1580,48 zł.
[edytuj] Gospodarka
W Giżycku istnieje przemysł spożywczy, reprezentowany przez mleczarnię, wytwórnię sękaczy, oraz kilka piekarni. W mieście ma swoją siedzibę stocznia remontowa żeglugi śródlądowej. Rozwija się także produkcja jachtów śródlądowych. Duże znaczenie gospodarcze miasta odgrywa turystyka. Giżycko utrzymuje kontakty gospodarcze z partnerskimi miastami we Francji, Niemczech i na Ukrainie.
Przemysł
- Fabryka Ekologicznych Kotłów Grzewczych "KOSTRZEWA"
- Producent Urządzeń Elektronicznych "ESTYMA"
Duże sklepy i centra handlowe
- C.H "GUZ"
- C.H "Saga"
- Dom Handlowy "Dominik"
- Kaufland
- Intermarche
- Plus
- Biedronka (4)
- Lewiatan (2)
- Bricomarche
- M6
- Jaskółka
- Skrzatek
[edytuj] Komunikacja
Giżycko położone jest na linii kolejowej Korsze-Ełk, powstałej w 1868 r. W mieście krzyżują się drogi prowadzące do Olsztyna, Węgorzewa, Bartoszyc i Piszu. Przez miasto prowadzi trasa szlaku żeglugowego. Działa miejska komunikacja autobusowa. Miasto posiada obwodnicę, przebiegającą górną częścią miasta, między dzielnicami Kajki i Wilanów a resztą miasta. W skład obwodnicy wchodzi siedem skrzyżowań (w tym dwa ronda) oraz mosty: nad Kanałem Łuczańskim oraz nad Kanałem Niegocińskim. Obydwa kanały mają ponad 1 km długości każdy i nadają się do żeglugi jachtami, ale tylko ten pierwszy jest dopasowany dla statków. Jest niezwykle ważny, gdyż port znajduje się na jeziorze Niegocin (latem), a połowa atrakcji leży na jeziorze Kisajno.
[edytuj] Życie kulturalne
Giżyckie Centrum Kultury organizuje cykliczne imprezy odbywające się w mieście. Do najbardziej znanych należy Festiwal Piosenki Żeglarskiej i Morskiej Szanty w Giżycku, ale warto też wstąpić na Festiwal Piosenki Turystycznej Ukleja lub Masovia Folk Festiwal, prezentujący muzykę etniczną. Pod koniec maja organizowane są imprezy związane z obchodami Dni Giżycka, a latem w Kościele Ewangelickim odbywają się koncerty organowe. Centrum Kultury organizuje zajęcia dla młodzieży w sekcjach tanecznych, muzycznych, teatralnych, plastycznych i fotograficznych. Starszych zaprasza do sekcji szachowych, chóru i Klubu Seniora. Centrum Kultury jest też odpowiedzialne za organizację Przeglądu Zespołów Dancingowych i wieczorów poetyckich.
[edytuj] Historia
Tereny wokół dzisiejszego Giżycka były miejscem walk polskich królów z Prusami (jednym z ich plemion – Galindami). Wodzowie pruscy składali hołd i trybut księciu Kazimierzowi Sprawiedliwemu, który zhołdował ten rejon, zanim w latach 1237-1283 nie opanowali go Krzyżacy. W roku 1285 wybudowali na ruinach grodu pruskiego zamek Loetzen, który w 1365 roku został zdobyty i spalony przez Litwinów, jednak szybko odbudowany.
W czasie antykrzyżackiego powstania, w okolicach zamku działała partyzantka chłopska. Zamek został w 1455 zdobyty i zburzony przez Polaków.
Po wojnie trzynastoletniej (1454-1466), terytorium to jako lenno wcielono do Polski, a zamek odbudowano. Pierwsze wsie wokół zamku, powstały na przełomie XIV i XV wieku, gdy zaczął się liczny napływ osadników z Mazowsza. Z tego okresu pochodzą przywileje lokacyjne większości wsi dzisiejszego powiatu giżyckiego. Jako pierwsza 1475 przywileje otrzymała Nowa Wieś.
W 1475 istniała już tu parafia należąca do archiprezbiteratu reszelskiego. W 1481 na wniosek komtura Pokarmina Johanna von Tieffena proboszczem został Mathias z Brzostowa, ksiądz z diecezji płockiej, którego następcą od 1484 był ksiądz Jan, pochodzący z tej samej diecezji.
W roku 1509 starosta Nowej Wsi tytułował siebie już burmistrzem. Nie wiadomo jednak kiedy dokładnie Nowa Wieś (dziś Giżycko) otrzymała prawa miejskie, przyjmuje się że po 1572 roku. Prawo to obejmowało jednak tylko część Nowej Wsi, dopiero 15 maja 1612 nastąpił szczegółowy akt nadania praw miejskich, obejmujący cała Nową Wieś.
Nazwa stała się nieodpowiednia, ponieważ Nowa Wieś nie była już wsią, całą miejscowość nazwano Lötzen, nazwą przysługującą dotychczas jedynie zamkowi. Pierwszym burmistrzem został Paweł Rudzki. Giżycko posiadało, podobnie jak wiele miast na Mazurach, dwie nazwy; mazurską Lec i niemiecką Lötzen.
W wyniku walk o miasto (24.01-26.01.1945), jak też późniejszego podpalania i niszczenia zabudowań przez żołnierzy radzieckich i szabrowników, Giżycko zostało zniszczone w ok. 50%.
W styczniu 2008 zawaliła się część ściany zamku krzyżackiego w Giżycku, od dachu do fundamentów.
[edytuj] Nazwa miasta
Po II wojnie światowej nosiło starą nazwę Lec, wkrótce jednak zaczęto używać nazwy Łoczany. W sierpniu 1945 przyjęto nazwę Łuczany. 4 marca 1946 Komisja Ustalania Nazw Miejscowości ustaliła na cześć Gustawa Gizewiusza (Giżyckiego) dla miasta nazwę Giżycko.
[edytuj] Kościoły
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz trzy kościoły protestanckie: Kościół Ewangelicko-Augsburski, Kościół Chrześcijan Baptystów oraz Kościół Zielonoświątkowy.
[edytuj] Znane osoby związane z Giżyckiem
- Św. Bruno z Kwerfurtu
- Wojciech Kętrzyński
- Marcin Giersz
- Jan Jakub Gräber
- Herman Pełka
- Jan Bułhak
- Maria Pakulnis
- Piotr Woroniec
- Magdalena Stużyńska-Brauer
- Marlena Drozdowska
- Franz Pfemfert
- Rudolf Nadolny
- Viola Brzezińska
- Mateusz Kusznierewicz
- Robert Leszczyński
- Maciej Wróbel
- Monika Wierzbicka
[edytuj] Edukacja
[edytuj] Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa nr 4 im. I Dywizji Piechoty
- Szkoła podstawowa nr 5
- Szkoła Podstawowa nr 6
- Szkoła Podstawowa nr 7 im. Janusza Korczaka
[edytuj] Gimnazja
- Gimnazjum nr 1 w Giżycku im. Jana Pawła II
- Gimnazjum nr 2 w Giżycku
- Katolickie Gimnazjum im. św. Brunona z Kwerfurtu
- Zespół Szkół nr 1 im. Mikołaja Kopernika
[edytuj] Szkoły średnie
- I Liceum Ogólnokształcące im. Wojciecha Kętrzyńskiego
- II Liceum Ogólnokształcące im. Gustawa Gizewiusza
- Zespół Szkół Elektronicznych i Informatycznych im. Komisji Edukacji Narodowej
- Zespół Szkół Kształtowania Środowiska i Agrobiznesu
- Zespół Szkół Zawodowych
- Katolickie Liceum im. św. Brunona z Kwerfurtu
[edytuj] Szkoły pomaturalne
- Medyczne Studium Zawodowe im. Hanny Chrzanowskiej
- Prywatna Wyższa Szkoła Zawodowa
[edytuj] Turystyka
[edytuj] Atrakcje turystyczne i zabytki
- Jeziora: Niegocin, Kisajno i Tajty
- Kościół ewangelicki z 1827 roku
- Koncerty organowe
- Most obrotowy na Kanale Łuczańskim, jedyny tego typu czynny most w Europie z XIX wieku
- Schronisko młodzieżowe w dawnym budynku koszarowym (Twierdza Boyen)
- Trasy turystyczne
- Twierdza Boyen z XIX wieku
- Zamek krzyżacki z XIV wieku
- Wieża ciśnień z przełomu XIX i XX wieku (od lata 2007 otwarte dla zwiedzających)
- kościół parafialny św. Brunona z lat 30. XX w.
[edytuj] Wykaz portów żeglarskich
- ALMATUR – Międzynarodowe Centrum Żeglarstwa i Turystyki Wodnej
- COS – Centralny Ośrodek Sportu
- Dalba
- Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
- Międzyszkolna Baza Sportów Wodnych
- Ośrodek Żeglarski LOK
- Przystań Sailor Piękna Góra
- Zamek
[edytuj] Sport
[edytuj] Giżyckie kluby sportowe
- GKS Mamry Giżycko (piłka nożna, IV liga)
- MKS Medyk Giżycko (pływanie)
- Giżycki Klub Karate Kyokushin (sztuki walki)
- MOSiR Mamry Giżycko (zapasy)
- Hodokan Dojo Aikido Giżycko (sztuki walki)
- KS Taekwondo Giżycko (sztuki walki)
- Instytut Krav Maga Giżycko (sztuki walki)
- Sekcja Żeglarska UKS Mustang (sporty wodne)
- Uczniowski Klub Żeglarstwa Regatowego Niegocin (sporty wodne)
- Międzyszkolna Baza Sportów Wodnych (sporty wodne)
- MASTERS Giżycko – Towarzystwo Kolarskie (kolarstwo)
- Klub Płetwonurków Płetwal (sporty wodne)
- Brydż sportowy Sekcja MOSiR (gry karciane)
- Giżycki Klub Wing Tsun (sztuki walki)
- Klub Sportowy MOSiR (Piłka Siatkowa)
[edytuj] Media
- Gazeta Olsztyńska z dodatkiem Gazeta Giżycka
- Album Polski – Nasze Małe Ojczyzny
- Twoje Mazury
- Radio WaMa
- Radio Olsztyn
- Oficjalne Forum Giżycka
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Sąsiednie gminy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Przypisy
Miasta powiatowe:
Bartoszyce • Braniewo • Działdowo • Elbląg • Ełk • Giżycko • Gołdap • Iława • Kętrzyn • Lidzbark Warmiński • Mrągowo • Nidzica • Nowe Miasto Lubawskie • Olecko • Olsztyn • Ostróda • Pisz • Szczytno • Węgorzewo
Miasta gminne:
Barczewo • Biała Piska • Biskupiec • Bisztynek • Dobre Miasto • Frombork • Górowo Iławeckie • Jeziorany • Kisielice • Korsze • Lidzbark • Lubawa • Mikołajki • Miłakowo • Miłomłyn • Młynary • Morąg • Olsztynek • Orneta • Orzysz • Pasłęk • Pasym • Pieniężno • Reszel • Ruciane-Nida • Ryn • Sępopol • Susz • Tolkmicko • Zalewo
Miasta: Giżycko • Ryn
Gminy miejskie: Giżycko
Gminy miejsko-wiejskie: Ryn
Gminy wiejskie: Giżycko • Kruklanki • Miłki • Wydminy